02.21
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ - ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
(Management and Control Test)

Brochures

I. Ο ΝΟΜΟΣ

Για φορολογικούς σκοπούς, οι εταιρείες και τα άτομα, κατηγοριοποιούνται ως:

(α) κάτοικοι ή
(β) μη - κάτοικοι.

Μια εταιρεία ή ένα άτομο φορολογούνται στην Κύπρο, μεταξύ άλλων, εάν είναι κάτοικοι της Κύπρου σύμφωνα με την έννοια του «κατοίκου» όπως ορίζεται στους φορολογικούς νόμους.

Το φορολογικό σύστημα θεωρεί ότι μια εταιρεία είναι κάτοικος Κύπρου και υπόκειται σε φορολογία στην Κύπρο όταν η «διεύθυνση και o έλεγχος» της, (Management and Control), ασκείται στην Κύπρο.

Το άρθρο 2 του Περί Φόρου Εισοδήματος Νόμου  αρ.118 (Ι) του 2002, όπως τροποποιήθηκε, παρέχει τον ακόλουθο ορισμό ως προς την κατοικία:

«Κάτοικος της Δημοκρατίας», όταν εφαρμόζεται στην περίπτωση ατόμου, σημαίνει άτομο που παραμένει στη Δημοκρατία για μια ή περισσότερες περιόδους που υπερβαίνουν στο σύνολο 183 ημέρες στο φορολογικό έτος και όταν εφαρμόζεται στην περίπτωση εταιρείας, σημαίνει εταιρεία της οποίας ο έλεγχος και η διεύθυνση ασκούνται στη Δημοκρατία και «μη κάτοικος ή κάτοικος εκτός της Δημοκρατίας» θα ερμηνεύονται ανάλογα.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 5 (1):

«Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, στην περίπτωση προσώπου που είναι κάτοικος της Δημοκρατίας, για κάθε φορολογικό έτος επιβάλλεται φόρος με συντελεστή ή συντελεστές, όπως ειδικότερα καθορίζονται στον παρόντα Νόμο στο εισόδημα που κτάται ή προκύπτει από πηγές τόσο εντός όσο και εκτός της Δημοκρατίας, αναφορικά με … »

Έννοια της εταιρείας

Ο Περί Φόρου Εισοδήματος Νόμος αρ. 118 (Ι) του 2002, όπως τροποποιήθηκε, προσδιορίζει την έννοια της εταιρείας σαν οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο εγγεγραμμένο είτε στην Κύπρο είτε στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις, μια εταιρεία, οπουδήποτε και να είναι εγγεγραμμένη, φορολογείται στην Κύπρο εάν η διεύθυνση και ο έλεγχός της ασκείται στην Κύπρο.

 

II. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ – ΟΡΙΣΜΟΣ

Δεν υπάρχει κανένας ορισμός στη νομοθεσία του Περί Φόρου Εισοδήματος Νόμου, ανωτέρω, ή σε οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία, που να προσδιορίζει την έννοια του όρου «διεύθυνση και έλεγχος» εταιρείας προσδιορίζοντας ταυτόχρονα και την κατοικία της εταιρείας.

Επίσης, δεν υπάρχει ορισμός στη νομοθεσία, που να δηλώνει ποιος ασκεί τη «διεύθυνση και έλεγχο» εταιρειών και πώς ασκείται.

Δεν υπάρχει επίσης ορισμός στη νομοθεσία για το ποιες συγκεκριμένες πράξεις στοιχειοθετούν «διεύθυνση και τον έλεγχο» εταιρειών, έτσι ώστε η άσκησή της να είναι στην Κύπρο.

Έχοντας υπόψη αυτό το κενό ερμηνείας ως προς την έννοια της «διεύθυνσης και ελέγχου» στην Κυπριακή νομοθεσία, με την εφαρμογή του άρθρου 29 (1) (γ) του Νόμου αρ. 14/60 όπως τροποποιήθηκε, το Κοινό Δίκαιο και οι Αρχές της Επιείκειας, (Common Law1 and the Principles of Equity2) , ισχύουν για τον προσδιορισμό της έννοιας της «διεύθυνσης και ελέγχου» εταιρειών, που αποτελεί μία από τις πηγές του νομικού συστήματος της Κύπρου, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έρχονται σε σύγκρουση με οιανδήποτε τοπική νομοθεσία.

Έτσι, το Κυπριακό νομικό σύστημα, το οποίο βασίζεται στο σύστημα του Κοινού Δικαίου και στις Αρχές της Επιείκειας θα αναφέρεται σε αυτές τις Αγγλικές Αρχές προκειμένου να ερμηνεύσει την έννοια της «διεύθυνσης και ελέγχου» εταιρειών, όπως ορίζεται αφηρημένα στο άρθρο 2 του Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου αρ. 118 (Ι) του 2002, όπως τροποποιήθηκε.


1 “Common Law” -  «Κοινό Δίκαιο» είναι το σύνολο των νομικών κανόνων που βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις και όχι σε νομοθεσία της βουλής  που φαίνονται στις διάφορες δικαστικές αποφάσεις, που έχουν εκδοθεί από τα δικαστήρια του Κοινό-δικαίου της Αγγλίας από τους Μεσαιωνικούς χρόνους μέχρι σήμερα. Αυτές οι αποφάσεις των δικαστηρίων είναι η βάση για την έκδοση μελλοντικών αποφάσεων σε παρόμοια θέματα.
2 “Principles of Equity” – «Αρχές της Επιείκειας» είναι σύνολο κανόνων που διορθώνουν αδικία που προκαλείται από την αυστηρή εφαρμογή δικαστηριακών προηγούμενων αποφάσεων και νόμων. Είναι η διόρθωση νομικής δικαιοσύνης.

 

III. ΑΓΓΛΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Η αρχή της «διεύθυνσης και ελέγχου» εταιρειών εφαρμοζόταν στο Ηνωμένο Βασίλειο έως το 1988 και για εγγεγραμμένες εταιρείες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αντικαταστάθηκε από σχετική νομοθετική διάταξη (Finance Act 1988) και τώρα όλες οι εγγεγραμμένες στο Ηνωμένο Βασίλειο εταιρείες φορολογούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο ανεξάρτητα από τον τόπο διοίκησης και ελέγχου τους. Αντιμετωπίζονται αυτόματα ως φορολογικοί κάτοικοι του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η αρχή της «διεύθυνσης και ελέγχου», ανεξάρτητα από την παραπάνω νομοθετική διάταξη που εφαρμόζεται αυτόματα στις Βρετανικές εταιρείες, ισχύει για εταιρείες εγγεγραμμένες εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Κοινού Δικαίου, μια ξένη εταιρεία σε σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο, δηλαδή μια Κυπριακή ή εταιρεία εγγεγραμμένη στο BVI κλπ., ενδέχεται να φορολογούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο εάν η διεύθυνση και ο έλεγχός τους ασκούνται στο / από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του Κοινού Δικαίου όπως εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο όπως προαναφέρθηκε, υπάρχει σημαντικός αριθμός δικαστικών αποφάσεων που ασχολούνται με τη αρχή της «διεύθυνσης και ελέγχου» εταιρειών από τις οποίες λαμβάνουμε καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της αρχής στην Κύπρο, εάν προκύψει τέτοια περίπτωση και θα απαιτηθεί ερμηνεία αυτού του όρου από τις Κυπριακές αρχές και δικαστήρια.

Από αυτήν την άποψη, δεδομένου ότι το νομικό μας σύστημα βασίζεται στο Κοινό Δίκαιο και στις Αρχές της Επιείκειας, τα δικαστήρια μας και οι φορολογικές αρχές  θα ακολουθήσουν τις αρχές του Κοινό - δικαίου  για την ερμηνεία του όρου «διεύθυνση και έλεγχος» εταιρειών.

 

IV. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ

Κατά την εξέταση του αντικειμένου αυτής της μελέτης θα ασχοληθούμε με τα ακόλουθα ζητήματα που στην ουσία προσδιορίζουν την έννοια της φορολογικής κατοικίας μιας εταιρείας μέσω της αρχής της «διεύθυνσης και ελέγχου»:

A. Πού μια εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος σύμφωνα με την αρχή της «διεύθυνσης και ελέγχου» και Πότε μια εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου;

B. Ποιος ασκεί τη διεύθυνση και τον έλεγχο εταιρειών;

Γ. Παράγοντες που προσδιορίζουν τη θέση της άσκησης διεύθυνσης και ελέγχου.

Δ. Πώς πρέπει να ασκείται η διεύθυνση και ο έλεγχος ώστε μια εταιρεία να θεωρείται φορολογικός κάτοικος Κύπρου; και,

Ε.  Διεθνείς Συνθήκες προς αποφυγή διπλής φορολογίας - Ο αντίκτυπός τους στο ζήτημα της κατοικίας των Κυπριακών εταιρειών.

 

V. ΑΝΑΛΥΣΗ

A. Πού μια εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος σύμφωνα με την αρχή της «διεύθυνσης και ελέγχου» και Πότε μια εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου;

Η κύρια υπόθεση σχετικά με την κατοικία της εταιρείας είναι η De Beers Consolidated Mines Ltd v Howe [1906] AC 455, 5 TC 198. Στην υπόθεση αυτή, διαπιστώθηκε ότι μια εταιρεία κατοικεί, για φορολογικούς σκοπούς, εκεί όπου ασκείται η πραγματική της δραστηριότητα. Στην ίδια περίπτωση αποφασίστηκε ότι η πραγματική επιχείρηση μιας εταιρείας διεξάγεται, όχι όπου πραγματοποιούνται οι εμπορικές της δραστηριότητες, αλλά όπου πραγματοποιείται η κεντρική διεύθυνση και έλεγχος της επιχείρησής της.

Ο νόμος περί φορολογίας εισοδήματος αριθ. 118 (Ι) / 2002 στο άρθρο 2 προσδιορίζει την έννοια της φορολογικής κατοικίας της εταιρείας και στην πραγματικότητα, εφαρμόζει την παραπάνω παλιά δικαστική απόφαση, δηλαδή ότι μια εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος της Κύπρου μόνο εάν η διεύθυνση και ο έλεγχός της ασκείται μέσα / από την Κύπρο.

Συμπερασματικά, η φορολογική κατοικία μιας εταιρείας προσδιορίζεται καθορίζοντας πού ασκείται η «διεύθυνση και ο έλεγχος» της. Εάν η διεύθυνση και ο έλεγχος ασκούνται εντός / από την Κύπρο, τότε η εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος της Κύπρου, εάν όχι, τότε δεν είναι φορολογικός κάτοικος της Κύπρου. Δεν έχει σημασία ο τόπος σύστασης.

Απαντώντας στην ερώτηση, πού είναι μια εταιρεία φορολογικός κάτοικος σύμφωνα με το Κυπριακό Δίκαιο, η απάντηση είναι, στον τόπο όπου ασκείται η διεύθυνση και ο έλεγχός της.

Απαντώντας στην ερώτηση, πότε μια εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου σύμφωνα με το Κυπριακό Δίκαιο, η απάντηση είναι, όταν η διεύθυνση και ο έλεγχος ασκούνται εντός / από την Κύπρο.


B. Ποιος ασκεί τη διεύθυνση και τον έλεγχο εταιρειών;

Για να απαντήσουμε στην παραπάνω ερώτηση, πρέπει να γίνουν οι ακόλουθες διακρίσεις.

 

1. Διεύθυνση και έλεγχος της επιχείρησης V. Έλεγχος των μετόχων της εταιρείας

Στο νομικό μας σύστημα είναι καθιερωμένη αρχή, ότι οι μέτοχοι ελέγχουν την εταιρεία μέσω των ψήφων τους σε γενικές συνελεύσεις, ενώ το διοικητικό συμβούλιο ασκεί τον έλεγχο της επιχείρησης της εταιρείας με τη διοίκησή της. Αυτό υποστηρίζει μια μεγάλη γραμμή αυθεντιών.

Το διοικητικό συμβούλιο ασκεί την κεντρική διεύθυνση και τον έλεγχο της επιχείρησης, ενώ οι μέτοχοι ασκούν τον έλεγχο της εταιρείας.

Η παραπάνω αρχή υιοθετείται επίσης ειδικά στον περί Εταιρειών Νόμο Κεφ. 113, Πίνακας Α, άρθρο 80, με την επιφύλαξη οποιωνδήποτε ειδικών διατάξεων του νόμου ή του ιδρυτικού εγγράφου της εταιρείας. Σύμφωνα με το άρθρο 80 οι διευθυντές ασκούν τις καθημερινές δραστηριότητες της εταιρείας και της διοίκησής της.

Με βάση τα πιο πάνω, είναι σαφές ότι η εταιρική κατοικία σχετίζεται με την κεντρική διεύθυνση και τον έλεγχο της επιχείρησης της εταιρείας, η οποία ασκείται από τους διευθυντές και ΟΧΙ με τον έλεγχο της ίδιας της εταιρείας, την οποία ασκούν οι μέτοχοι της.

Στην πραγματικότητα, ο έλεγχος που συζητάμε σε αυτή τη μελέτη, είναι αυτός που σχετίζεται με το υψηλότερο επίπεδο διεύθυνσης της επιχείρησης της εταιρείας και δεν πρέπει να συγχέεται με τον έλεγχο που ανήκει στους μετόχους της εταιρείας. Η διάκριση καθορίστηκε με έμφαση στην παλιά υπόθεση Stanley v Gramophone and Typewriter Ltd (1908) 5 TC 358.

Συνεπώς, προκύπτει ότι μια εταιρεία της οποίας η επιχείρηση διευθύνεται και ελέγχεται στην πραγματικότητα από ένα διοικητικό συμβούλιο που βρίσκεται στην Κύπρο, θα είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, ακόμη και αν οι μέτοχοι της εταιρείας διαμένουν σε οποιαδήποτε άλλη χώρα εκτός Κύπρου.

Η θέση αυτή εγκρίθηκε επίσης ειδικά από το Εφετείο στην Bullock v  Unit Construction Co Ltd (1959) 38 TC 712 στις 729 - 730. Σε αυτήν την υπόθεση, αποφασίστηκε σαφώς ότι η εταιρική κατοικία σχετίζεται με την κεντρική διεύθυνση και έλεγχο της επιχείρησης της εταιρείας, η οποία ασκείται από τους διευθυντές από τον τόπο όπου συναντώνται (και όχι στον έλεγχο της ίδιας της εταιρείας, η οποία ασκείται από τους μετόχους της).

Το γεγονός ότι οι μέτοχοι μέσω των δικαιωμάτων ψήφου τους μπορούν να απομακρύνουν τους διευθυντές από τη θέση τους  ΔΕΝ επηρεάζει τις παραπάνω αρχές. Η επιχείρηση της εταιρείας θα συνεχίσει να διευθύνεται και θα ελέγχεται από το διοικητικό συμβούλιο.


2. Διεύθυνση και έλεγχος της επιχείρησης V. Τόπος της επιχείρησης, δηλαδή εκεί όπου διεξάγονται οι πραγματικές εμπορικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας

 Η κεντρική διεύθυνση και ο έλεγχος της επιχείρησης πρέπει να διακρίνονται από το που πραγματοποιείται πραγματικά η επιχείρηση. Η διεύθυνση και ο έλεγχος της επιχείρησης δεν χρειάζεται να βρίσκονται στον ίδιο χώρο όπου διεξάγονται οι πραγματικές εμπορικές δραστηριότητες και συναλλαγές της εταιρείας.

Στην R v Dimsey (1999) STC 846, το δικαστήριο τόνισε ότι η αρχή της κεντρικής διεύθυνσης και ελέγχου είναι μια σύνθετη αρχή που αποσκοπεί στον προσδιορισμό του πού λαμβάνονται οι αποφάσεις της θεμελιώδους πολιτικής σε αντίθεση με τον τόπο όπου οι καθημερινές δραστηριότητες κερδοφορίας πραγματοποιούνται.

Η κεντρική διεύθυνση και ο έλεγχος της επιχείρησης πρέπει να διακρίνονται από (και δεν χρειάζεται να βρίσκονται στον ίδιο τόπο με) τον τόπο της επιχείρησης, όπου πραγματοποιούνται οι πραγματικές εμπορικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας. Πρέπει να διακρίνουμε πού λαμβάνονται οι αποφάσεις θεμελιώδους πολιτικής σε αντίθεση με τον τόπο όπου πραγματοποιούνται οι καθημερινές δραστηριότητες κερδοφορίας.

Μια εταιρεία της οποίας η επιχείρηση διαχειρίζεται και ελέγχεται στην πραγματικότητα από ένα διοικητικό συμβούλιο που βρίσκεται στην Κύπρο, θα είναι φορολογικός κάτοικος της Κύπρου ακόμη και αν η πραγματική εμπορική δραστηριότητα της εταιρείας είναι εκτός Κύπρου.

Συμπερασματικά, η απάντηση στην ερώτηση, ποιος ασκεί τη διεύθυνση και τον έλεγχο της επιχείρησης της εταιρείας, είναι το διοικητικό συμβούλιο, που είναι το ανώτατο διοικητικό όργανο της επιχείρησης της εταιρείας.

Σημαντική σημείωση

Παρά την παραπάνω γενική αρχή, υπάρχουν, ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά συνταγμένα καταστατικά εταιρειών, τα οποία στερούν από τους διευθυντές τη διεύθυνση και τη διοίκηση της επιχείρησης της εταιρείας ή τους παρέχουν περιορισμένες εξουσίες υπό την προϋπόθεση της έγκρισης των μετόχων. Πρόκειται για ένα σοβαρό περιορισμό που μεταφέρει τη διεύθυνση και τον έλεγχο της εταιρείας από τους διευθυντές στους μετόχους και πρέπει να αποφεύγεται γιατί μπορεί να δημιουργηθούν ανεπιθύμητα φορολογικά θέματα.


Γ. Παράγοντες που προσδιορίζουν τη τοποθεσία της άσκησης της διεύθυνσης και ελέγχου

Το ζήτημα ως προς τη τοποθεσία της άσκησης της διεύθυνσης και του ελέγχου είναι πραγματικό γεγονός.

Σύμφωνα με τις παραπάνω αρχές, η διεύθυνση και ο έλεγχος ασκούνται από το διοικητικό συμβούλιο και πρέπει να ασκούνται στην / από την Κύπρο, προκειμένου η εταιρεία να θεωρηθεί φορολογικός κάτοικος Κύπρου.

Πρέπει να εντοπίσουμε τις πράξεις που πρέπει να αναλάβει το διοικητικό συμβούλιο ή που πρέπει να είναι σε ισχύ, προκειμένου να συνδέσουν την τοποθεσία άσκησης  της διεύθυνσης και του ελέγχου, με την Κύπρο.

Έχει αποφασίσει και τονιστεί επανειλημμένα σε δικαστικές υποθέσεις ότι, ο τόπος όπου θα συναντηθούν οι διευθυντές για να λάβουν τις αποφάσεις τους σχετικά με την πολιτική, τα οικονομικά και τα συναφή θέματα της εταιρείας, με την επιφύλαξη διαφόρων περιορισμών που θα συζητηθούν πιο κάτω, θα είναι ο τόπος κεντρικής διεύθυνση και ελέγχου της επιχείρησης της εταιρείας.

Στην πραγματικότητα, ο τόπος όπου συναντώνται οι διευθυντές για τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου, αποφασίζοντας για την πολιτική, τα οικονομικά και τα συναφή θέματα της εταιρείας, είναι ο τόπος της κεντρικής διεύθυνσης και του ελέγχου της επιχείρησης της εταιρείας και κατά συνέπεια, όταν ισχύουν οι άλλοι παράγοντες, η εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος σε αυτήν την τοποθεσία.

Αποφάσεις που υποστηρίζουν την παραπάνω αρχή:

Calcutta Jute Mills Co v. Nicholson [1876] 1 TC 83,

Cesena Sulphur Co Ltd v. Nicholson 1876 1 TC 88,

De Beers Consolidated Mines Ltd v. Howe [1906] Ac 455, 5 TC 198,

Bullock v. Unit Construction Co Ltd [1959] 38 TC 712.

Η επαναλαμβανόμενη έμφαση στον τόπο των συνεδριάσεων των διευθυντών δεν πρέπει, ωστόσο, να οδηγήσει στο να υποθέσουμε ότι ο τόπος των συνεδριάσεων των διευθυντών είναι ο μόνος παράγοντας που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της φορολογικής κατοικίας της εταιρείας.

Ο τόπος των συνεδριάσεων των διευθυντών είναι ένας σημαντικός παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, αλλά μπορεί να είναι σημαντικός μόνο εάν αυτές οι συναντήσεις αποτελούν το μέσο, μέσω του οποίου στην πράξη και αληθινά ασκείται η κεντρική διεύθυνση και έλεγχος, όπως  θα συζητήσουμε περαιτέρω πιο κάτω.

Θετικό πραγματικό περιβάλλον που ενισχύει τη θέση διεύθυνσης και ελέγχου να πραγματοποιείται στην Κύπρο

Η παραπάνω απαίτηση, δηλαδή, η πραγματοποίηση συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου στην Κύπρο, θα ενισχυθεί περαιτέρω με επιπλέον θετικά στοιχεία που υποστηρίζουν την πραγματική παρουσία της διεύθυνσης και του ελέγχου μιας επιχείρησης στην Κύπρο στις ακόλουθες περιπτώσεις.

H Μόνιμη κατοικία των διευθυντών να είναι στην Κύπρο

Η κατοικία των διευθυντών συνδέεται στενά με τον τόπο όπου πραγματοποιούνται οι συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου. Εάν η πρόθεση είναι να έχουμε μια εταιρεία φορολογικό κάτοικο Κύπρου, οι διευθυντές ή τουλάχιστον η πλειοψηφία αυτών πρέπει να είναι μόνιμοι κάτοικοι της Κύπρου. Με αυτόν τον τρόπο, αποδεικνύεται εύκολα ότι οι συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου πραγματοποιούνται στην Κύπρο και η διεύθυνση και ο έλεγχος ασκείται στην / από την Κύπρο.

Ονομαστικοί (nominee) διευθυντές - Αμοιβές διευθυντών - Διαδικασία αποφάσεων

Οι ονομαστικοί διευθυντές που εμφανίζονται σε εκατοντάδες εταιρείες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται. Οι διευθυντές πρέπει να εξετάζουν πραγματικά τις υποθέσεις της εταιρείας και να λαμβάνουν μια λογική, εμπορική απόφαση, δικαιολογημένη από τις δραστηριότητες της εταιρείας και την τεχνογνωσία και τις γνώσεις τους. Οι διευθυντές θα πρέπει να πληρώνονται αμοιβές διευθυντή σε τιμές αγοράς και όχι ονομαστικές αμοιβές όπως συνήθως λαμβάνουν οι ονομαστικοί διευθυντές.

Στην πραγματικότητα, οι διευθυντές ΠΡΕΠΕΙ να αποφασίζουν την πολιτική και τις κρίσιμες αποφάσεις ως προς την εταιρεία και να ΜΗΝ κατευθύνονται από εξωτερικούς παράγοντες. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται πρέπει να τεκμηριώνονται κατάλληλα και να πραγματοποιούνται τακτικά συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου. Πιο λεπτομερής ανάλυση του θέματος αυτού δίδεται πιο κάτω.

Διοικητικό γραφείο

Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα πλήρως επανδρωμένο διοικητικό γραφείο στην Κύπρο όπου θα ασκείται η πραγματική διεύθυνση και έλεγχος της επιχείρησης της εταιρείας.

Σε αυτό το γραφείο, πρέπει να λαμβάνονται οι θεμελιώδεις αποφάσεις πολιτικής και διεύθυνσης και πρέπει να τηρούνται τα κατάλληλα καταγεγραμμένα πρακτικά.

Υπογραφή Συμβάσεων

Η υπογραφή συμβάσεων, η έκδοση τιμολογίων και οποιωνδήποτε άλλων σχετικών εταιρικών εγγράφων που σχετίζονται με τη διεύθυνση, τον έλεγχο και τη διοίκηση της εταιρείας πρέπει να εκτελούνται στην Κύπρο από τους διευθυντές της και ή από τους τοπικούς υπαλλήλους που είναι κατάλληλα εξουσιοδοτημένοι.

Εργαζόμενοι

Οι εργαζόμενοι πρέπει να απασχολούνται και να πληρώνονται εύλογο μισθό ανάλογα με τα επίπεδα της αγοράς.

Γραφική ύλη

Τα χαρτικά πρέπει να εκτυπώνονται με τα επιστολόχαρτα της εταιρείας και τη διεύθυνση του γραφείου της και άλλα στοιχεία επικοινωνίας, όπως τηλέφωνο, αριθμός φαξ, διεύθυνση, email και ιστότοπος.

Τραπεζικοί λογαριασμοί

Οι τραπεζικοί λογαριασμοί πρέπει να ανοίγονται στην Κύπρο και να τους διαχειρίζονται οι τοπικοί διευθυντές.

Λογιστικές εγγραφές

Τα λογιστικά βιβλία και αρχεία της εταιρείας πρέπει να διατηρούνται και γίνονται στην Κύπρο.

Γενικά Πληρεξούσια έγγραφα

Γενικά πληρεξούσια έγγραφα δεν πρέπει να χορηγούνται σε μη κατοίκους Κύπρου ή άλλως. Εάν εκδοθεί γενικό πληρεξούσιο έγγραφο, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να θεωρηθεί ότι η διεύθυνση και ο έλεγχος της επιχείρησης ασκείται στη χώρα κατοικίας του πληρεξούσιου. Συγκεκριμένες (και όχι ευρείες) εξουσίες πληρεξούσιων, μπορούν να παραχωρηθούν σε άτομα που δεν είναι κάτοικοι Κύπρου. Λεπτομέρειες για αυτό το αντικείμενο δίνονται πιο κάτω.

Άλλες πραγματικές εκδηλώσεις

Οποιεσδήποτε άλλες παρόμοιες εκδηλώσεις τοπικής παρουσίας και δραστηριότητας πρέπει να αναλαμβάνονται σαφώς από το διοικητικό συμβούλιο που διαμένει και συνέρχεται στην Κύπρο.

Αρνητικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες που αποδυναμώνουν την άσκηση διεύθυνσης και ελέγχου στην Κύπρου

Η απαίτηση διεξαγωγής των συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου στην Κύπρο θα αποδυναμωθεί στις ακόλουθες περιπτώσεις.

Διορισμός διευθυντών που διαμένουν εκτός Κύπρου

Ο διορισμός διευθυντών που διαμένουν εκτός Κύπρου, αν και είναι δυνατόν, πρέπει να αποφεύγεται εάν επιδιώκεται η εταιρεία να είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου. Στην περίπτωση που είναι αδύνατο να αποφευχθεί αυτός ο διορισμός, τότε πρέπει να εξεταστεί πολύ προσεκτικά το δίκαιο της κατοικίας του αλλοδαπού διευθυντή.

Υπάρχουν χώρες που εφαρμόζουν τη αρχή της διεύθυνσης και ελέγχου εταιρειών με παρόμοιο τρόπο όπως η Κύπρος και κατά την εφαρμογή αυτής της αρχής μπορεί να θεωρήσουν ότι, εάν μια εταιρεία διοικείται από διευθυντή που διαμένει στη δικαιοδοσία τους, τότε γίνεται φορολογικός κάτοικός τους και επιβάλλουν ή αξιώνουν φορολογία από την εν λόγω εταιρεία.

Σε μια τέτοια περίπτωση ενδέχεται να έχουμε σοβαρά ζητήματα διπλής κατοικίας τα οποία θα εξηγηθούν παρακάτω στο κεφάλαιο, Ε. Διεθνείς Συνθήκες προς αποφυγή διπλής φορολογίας - Ο αντίκτυπός τους στο ζήτημα της κατοικίας των Κυπριακών Εταιρειών.

Ο διορισμός διευθυντών που διαμένουν σε χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η αρχή της διεύθυνσης και ελέγχου για ξένες εταιρείες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, όπως εξηγείται παραπάνω, πρέπει να αποφεύγεται. Υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι που δεν χρειάζεται να λαμβάνονται.

Στην πραγματικότητα, δεν είναι σκόπιμο να διορίζονται ως διευθυντές σε εταιρείες που είναι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου, πρόσωπα που κατοικούν σε χώρες που θα είναι σε θέση να διεκδικήσουν τη φορολογική κατοικία της εταιρείας, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς υπάρχει κίνδυνος να θεωρηθεί ότι εταιρεία που προορίζεται να είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, μπορεί να θεωρηθεί ότι διευθύνεται και ελέγχεται στην αλλοδαπή δικαιοδοσία με σοβαρές δυσμενείς φορολογικές και νομικές συνέπειες.

Στην υπόθεση Calcutta Jute Mills v. Nicholson (1876) 1 TC 83, ο διευθυντής της εταιρείας, αν και κατοικούσε στην Καλκούτα της Ινδίας, λάμβανε οδηγίες από το γραφείο της εταιρείας στο Λονδίνο.

Το γεγονός αυτό ήταν αρκετό για να κρίνει το δικαστήριο ότι η εταιρεία ήταν φορολογικός κάτοικος του Ηνωμένου Βασιλείου αντί της Ινδίας και στη συνέχεια φορολογητέα στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η υπόθεση, Wood v. Holden, 2005 BTC 253  - High Court 18.4.2005, τα γεγονότα της οποίας αναλύονται πιο κάτω, καθοδηγεί σαφώς στην αποφυγή τέτοιων διορισμών.

Με βάση το ίδιο επιχείρημα, δεν είναι σκόπιμο να διοριστούν διευθυντές που κατοικούν στην Κύπρο ή το Ηνωμένο Βασίλειο, ως διευθυντές σε εταιρείες εγγεγραμμένες σε χώρες φορολογικών παραδείσων, όπως το BVI,  Nevis κλπ. Σε μια τέτοια περίπτωση, ενδέχεται να υπάρχει πραγματικός κίνδυνος αυτές οι εταιρείες να θεωρηθεί ότι διευθύνονται και ελέγχονται στην Κύπρο ή στο Ηνωμένο Βασίλειο και συνεπώς φορολογούνται στην Κύπρο ή το Ηνωμένο Βασίλειο, ως συνέπεια της δυνατότητας εφαρμογής της αρχής της διεύθυνσης και ελέγχου.

Εάν ένας τέτοιος ισχυρισμός προβάλλεται από τις φορολογικές αρχές για BVI, Nevis κλπ., εταιρείες, προκειμένου να αποφευχθεί η φορολογία, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι ο διευθυντής ενεργεί μόνο σύμφωνα με οδηγίες των πραγματικών ιδιοκτητών ή τρίτων ατόμων που βρίσκονται στο εξωτερικό μεταφέροντας τη διεύθυνση και τον έλεγχο της εταιρείας στο εξωτερικό.

Στην πραγματικότητα, ο διευθυντής σε μια τέτοια περίπτωση είναι απλώς  αντιγραφέας των οδηγιών που λαμβάνει, απλώς σφραγίζει έγγραφα και κάνει ό,τι του έχουν πει.

Σχετικά αποδεικτικά στοιχεία και εμπιστευτικές πληροφορίες θα πρέπει να αποκαλυφθούν στην αρμόδια αρχή για να αποδειχθεί η συμβολική θέση του διευθυντή.

Δεν χρειάζεται να εμπλακεί κανείς σε τέτοιες επιπλοκές, καθώς τέτοια δυνατότητα μπορεί εύκολα να αποφευχθεί με το διορισμό διευθυντών που δεν κατοικούν σε χώρα που εφαρμόζει την αρχή διεύθυνσης και ελέγχου.

Διορισμός διευθυντών που κατοικούν στον τόπο δημιουργίας του εισοδήματος της εταιρείας

Συνιστάται επίσης να αποφεύγεται ο διορισμός διευθυντών που διαμένουν στη χώρα όπου αναμένεται να προκύψει το εισόδημα της φορολογικής εταιρείας που είναι κάτοικος Κύπρου ή σε χώρα που ενδέχεται να εγείρονται φορολογικά ζητήματα σχετικά με τη φορολογία της κυπριακής εταιρείας ή ως προς τη φορολογία του πραγματικού μέτοχου.

Εάν, για παράδειγμα, οι δραστηριότητες της εταιρείας είναι στη Ρωσία και το εισόδημα δημιουργείται στην ή από τη Ρωσία, δεν θεωρούμε σκόπιμο να διοριστούν ως διευθυντές της εταιρείας που είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, πρόσωπα που κατοικούν, ζουν και εργάζονται στη Ρωσία.

Σε περίπτωση τέτοιων διορισμών, κάποιος αφήνει περιθώρια για επιχειρήματα, ότι η εταιρεία ή ο πραγματικός μέτοχος της είναι φορολογητέοι στη Ρωσία, καθώς η πραγματική της διεύθυνση (effective management) βρίσκεται στη Ρωσία.

Επίσης, μπορεί να προβληθεί το επιχείρημα ότι η εταιρεία δεν είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, καθώς η διεύθυνση και ο έλεγχός της ενδέχεται να μην ασκούνται στην / από την Κύπρο.

Και πάλι, υπάρχει δυνατότητα για ζητήματα διπλής κατοικίας, όπως συζητήθηκε στο κεφάλαιο Ε. Διεθνείς Συνθήκες προς αποφυγή διπλής φορολογίας - Ο αντίκτυπός τους στο ζήτημα της κατοικίας των Κυπριακών Εταιρειών αυτού του άρθρου.

Θα θέλαμε όμως να διευκρινίσουμε ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η εθνικότητα του διευθυντή αλλά η κατοικία του. Εκεί όπου κατοικεί μόνιμα. Ένας αλλοδαπός που διαμένει μόνιμα στην Κύπρο και είναι φορολογικός κάτοικος της Κύπρου, θα είναι κατάλληλος διευθυντής.

Έκδοση γενικών πληρεξουσίων εγγράφων

Η έκδοση γενικών πληρεξούσιων και η παροχή πλήρους εξουσίας και δυνατότητας τρίτοι εκτός των διευθυντών να αποφασίζουν για θεμελιώδη ζητήματα και λειτουργίες της εταιρείας, να υπογράφουν συμβάσεις, να έχουν απεριόριστες επενδυτικές εξουσίες και γενικά να ενεργούν εν λευκώ για όλες τις υποθέσεις της εταιρείας, μπορεί να θεωρηθεί ως παραίτηση από την εξουσία και σοβαρός λόγος για να θεωρηθεί ότι η διεύθυνση και ο έλεγχος της εταιρείας ανατίθεται και μεταβιβάζεται στους πληρεξουσίους.

Σε μια τέτοια περίπτωση, υπάρχει υψηλός κίνδυνος να θεωρηθεί ότι η εταιρεία κατοικεί στον τόπο κατοικίας του πληρεξούσιου και όχι στην Κύπρο.

Κατά κανόνα, πρέπει να αποφεύγονται γενικά πληρεξούσια έγγραφα που παρέχουν απεριόριστη και ευρεία εξουσία στους πληρεξουσίους. Η εταιρεία μπορεί να διεκπεραιώνει τις  τη δραστηριότητές της με την έκδοση ειδικών αποφάσεων ή ειδικών πληρεξούσιων για την εκτέλεση συγκεκριμένων πράξεων. Ένα τέτοιο βήμα δεν επηρεάζει τη αρχή της διεύθυνσης και ελέγχου. Αντίθετα την ενισχύει.

Στην πραγματικότητα, τα παραπάνω γεγονότα θα προσδιορίσουν τη τοποθεσία που ασκείται πραγματικά η διεύθυνση και ο έλεγχος  και σε συνδυασμό με τις άλλες απαιτήσεις θα προσδιοριστεί εάν η εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου ή όχι.

Συμπερασματικά, ως προς το ζήτημα του τόπου που διεξάγεται η διεύθυνση και ο έλεγχος, προκειμένου να υπάρχει εταιρεία που είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, οι διευθυντές πρέπει να συναντιούνται, να διευθύνουν και να ελέγξουν τις υποθέσεις της εταιρείας στην / από την Κύπρο, πρέπει να γίνονται κατάλληλες συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου στην Κύπρο με πρακτικά, το σύνολο ή τουλάχιστον η πλειοψηφία των διευθυντών να είναι μόνιμοι κάτοικοι της Κύπρου και οι θετικές πραγματικές περιστάσεις που εξηγήθηκαν παραπάνω να υπάρχουν στην Κύπρο.

 

Δ. Πώς πρέπει να ασκείται η διεύθυνση και ο έλεγχος προκειμένου μια εταιρεία να θεωρείται φορολογικός κάτοικος Κύπρου;

Αυτό είναι το πιο κρίσιμο και πιο σημαντικό κριτήριο προκειμένου μια εταιρεία να θεωρηθεί φορολογικός κάτοικος της Κύπρου.

Πραγματική άσκηση διεύθυνσης και ελέγχου από το διοικητικό συμβούλιο.

Μια μακρά σειρά δικαστικών αποφάσεων έχει αποδείξει ότι το διοικητικό συμβούλιο, το οποίο συνεδριάζει κατά την εκτέλεση των καθηκόντων και των εξουσιών του, πρέπει στην πραγματικότητα να ασκεί διεύθυνση και έλεγχο επί των υποθέσεων της εταιρείας.

Οι διευθυντές πρέπει να εναποθέτουν την σκέψη τους και να αποφασίζουν κατά τη διακριτική τους ευχέρεια, για όλα τα θέματα της εταιρείας και να εκφράζουν την ελεύθερη γνώμη τους σχετικά με τις παραμέτρους που διέπουν τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες της εταιρείας.

Στην πραγματικότητα, οι διευθυντικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται από το διοικητικό συμβούλιο που πρέπει να σκέφτεται και να αποφασίζει για όλα τα θέματα πολιτικής, τις στρατηγικές, τη χρηματοδότηση, τη δήλωση μερισμάτων, το μάρκετινγκ και όλα τα άλλα σχετικά θέματα και να εκτελεί όλες τις λειτουργίες του διοικητικού συμβουλίου, ενεργώντας προς το συμφέρον της επιχείρησης και της εταιρείας.

Αυτή η χάραξη πολιτικής είναι η κύρια έκφραση της διεύθυνσης και του ελέγχου. Οι διευθυντές πρέπει να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους ΟΧΙ ακολουθώντας απλώς τις οδηγίες των μετόχων ή οποιουδήποτε τρίτου προσώπου, όπως των συμβούλων, των λογιστών, των δικηγόρων ή άλλων συμβούλων των μετόχων.

Πρέπει να σκέφτονται και να αποφασίζουν κατά τη διακριτική τους ευχέρεια για κάθε υπόθεση που λαμβάνεται ή προτείνεται για εξέταση και να εφαρμόζουν την πολιτική της εταιρείας με αυτόνομο τρόπο.

Εάν απλώς ενεργούν βάσει εντολών που λαμβάνονται από τρίτα πρόσωπα ή από τους μετόχους ή τους δικηγόρους ή τους λογιστές ή άλλους συμβούλους που ενεργούν για λογαριασμό των μετόχων, είναι απλώς αντιγραφείς, απλώς σφραγίζουν έγγραφα και κάνουν όπως τους λένε. Αυτό δεν είναι διεύθυνση και έλεγχος αλλά γραμματειακή εκτέλεση εντολών.

Το διοικητικό συμβούλιο φυσικά θα εξετάσει τις προτάσεις που υποβάλλονται από τους συμβούλους ή τους μετόχους, αλλά σε κάθε περίπτωση, πρέπει να τις εξετάσει αλλά να αποφασίσει έχοντας υπόψη τα συμφέροντα της επιχείρησης της εταιρείας. Πρέπει να είναι έτοιμοι να αρνηθούν τη λήψη αποφάσεων που δεν προς το συμφέρον της εταιρείας και να είναι έτοιμοι ακόμη και να παραιτηθούν εάν δεν τηρηθεί η απόφασή τους.

Αυτόνομη στάση του διοικητικού συμβουλίου

Στην πραγματικότητα, το διοικητικό συμβούλιο πρέπει να ενεργεί αυτόνομα και να είναι σε θέση να απορρίπτει αιτήματα τα οποία θεωρεί ότι δεν είναι προς το συμφέρον της εταιρείας ή αντίθετα με την τοπική νομοθεσία.

Γνώση της επιχείρησης της εταιρείας

Οι διευθυντές πρέπει να γνωρίζουν την επιχείρηση της εταιρείας και να καθορίζουν πραγματικά τις υποθέσεις της, ενεργώντας από την Κύπρο. Εάν απλώς υπακούουν στις οδηγίες του πραγματικού δικαιούχου ή των συμβούλων του που κατοικούν σε άλλη δικαιοδοσία, η κεντρική διεύθυνση και ο έλεγχος, και συνεπώς η κατοικία της εταιρείας για φορολογικούς σκοπούς θα είναι η τοποθεσία / κατοικία του τελικού πραγματικού δικαιούχου ή του συμβούλου ή ανάλογα με την περίπτωση.

Αμοιβές διευθυντών

Οι διευθυντές πρέπει να πληρώνονται κατάλληλα για τη δουλειά και τις συναντήσεις που έχουν με τέτοιο τρόπο που να αποδεικνύει ότι αυτή η αμοιβή είναι αρκετή για να τους επιτρέψει να αφιερώσουν χρόνο για να γνωρίσουν την επιχείρηση της εταιρείας. Ονομαστικοί διευθυντές με ονομαστική αμοιβή, ΔΕΝ πρέπει να χρησιμοποιούνται.

Συμμετοχή συμβούλων στις υποθέσεις της Εταιρείας

Οι διάφοροι σύμβουλοι και μέτοχοι που θα ήθελαν μια συγκεκριμένη εταιρεία να είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στον τρόπο με τον οποίο συντάσσουν τα αιτήματά τους στους διευθυντές. Πρέπει να αποφεύγουν τις φράσεις όπως "Σας παρακαλώ να το κάνετε αυτό" ή "Σας παραγγέλνω να το κάνετε αυτό" ή παρόμοιες φράσεις.

Η σωστή διατύπωση θα ήταν ότι ζητούν από το διοικητικό συμβούλιο να εξετάσει το συγκεκριμένο ζήτημα και εάν γίνει δεκτό από το διοικητικό συμβούλιο και είναι προς το συμφέρον της εταιρείας, τότε να το εφαρμόσει.

Όχι μόνο οι παλιές δικαστικές αποφάσεις που αναφέρονται παραπάνω, αλλά και πολύ πρόσφατες, υποστηρίζουν τις παραπάνω αρχές:

Re Little Olympian Each Ways Ltd [ 1994] 4 All ER 561,

Untelrab Ltd v. McGregor [1996] STC (SCD) 1,

R v. Crown Court at Kingston [2001] STC 1615,

Esquire Nominees Ltd v. Commissioner of Taxation [1971] 129 CLR 177 and

New Zealand Forest Products NV v. Commissioner of Inland Revenue [1995] 17 NZTC 12,073}.


Wood v Holden, 2005 BTC 253 - High Court 18.4.2005, που εφαρμόζει τις παραπάνω αρχές

Είναι πολύ ενδιαφέρον να αναφερθεί ξεχωριστά αυτή η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου.

Σε αυτήν την υπόθεση, οι Ειδικοί Επίτροποι στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσαν ότι μια εταιρεία κάτοικος Ολλανδίας, που πλήρωνε φόρους στην Ολλανδία και ενεργούσε μέσω του διοικητικού της συμβουλίου στην Ολλανδία, ήταν επίσης κάτοικος και φορολογητέα στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο Park J, απέρριψε την παραπάνω προσέγγιση λόγω των τα πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης, αλλά όχι για τις αρχές που έθεσαν οι Ειδικοί Επίτροποι, κάτι που είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε κατά νου. Το Δικαστήριο στην παρούσα υπόθεση επιβεβαίωσε εκ νέου τις ανωτέρω αρχές.

Σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά, ο δικαστής δέχτηκε ότι η PWC, ενεργώντας από το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν έδωσε ποτέ οδηγίες στους διευθυντές να κάνουν κάτι, που σε κάθε περίπτωση δεν ήταν σε θέση να πράξουν κάτι τέτοιο. Η PWC τους έδωσε μόνο συμβουλές και ζήτησε από τους διευθυντές να εξετάσουν την προσφορά, το αντικείμενο της υπόθεσης και να αποφασίσουν περαιτέρω εάν θα την αποδεχθούν ή όχι.

Το δικαστήριο αποδέχθηκε ότι οι διευθυντές εφάρμοσαν το μυαλό τους (applied their minds) και αποφάσισαν κατά πόσο η προσφορά ήταν προς το συμφέρον της εταιρείας και έτσι δεν περνούσαν απλώς τις προτάσεις και απλώς σφράγιζαν και υπόγραφαν έγγραφα.

Ήταν ξεκάθαρο ότι, εάν οι διευθυντές απλώς χωρίς σκέψη ακολουθούσαν τις συμβουλές της PWC, η φορολογία που επιβλήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο στην Ολλανδική εταιρεία θα είχε διατηρηθεί λόγω της παρέμβασης της PWC και των μετόχων, που κατοικούσαν και οι δύο στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Όπως ανέφερε ο Park J σε αυτήν την περίπτωση, «εάν οι διευθυντές μιας θυγατρικής στο εξωτερικό υπογράφουν έγγραφα χωρίς λόγο, χωρίς καν να σκεφτούν ποια είναι τα έγγραφα, θα ήταν δύσκολο να υποστηρίξουμε ότι η θυγατρική ήταν φορολογικός κάτοικος εκεί όπου συναντήθηκαν οι διευθυντές. Αλλά αν σκεφτούν για το αν θα υπογράψουν ή όχι τα έγγραφα, οι αρχές… υποδεικνύουν ότι είναι ένα πολύ διαφορετικό θέμα».

Η ανωτέρω απόφαση επιβεβαιώθηκε ως ορθή στις 26/01/2006 από το Εφετείο του Ηνωμένου βασιλείου. [Wood v Holden (HM Inspector of Taxes) 2006 BTC 208]

Laerstate BV v HMRC [2009] UKFTT 209

Σε αυτήν την υπόθεση, το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ότι η κατοικία μιας εταιρείας δεν μπορεί να αποδειχθεί μόνο βάσει του τόπου των συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου.

Η κεντρική διεύθυνση και ο έλεγχος απαιτούν πέρα ​​από τις συνεδριάσεις και τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου ευρύτερη εξέταση της «πορείας της επιχείρησης και των συναλλαγών» της εταιρείας. Το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να ασκεί πραγματικά τη διεύθυνση και τον έλεγχο και θα χρειαστεί συγκεκριμένη ελάχιστη ποσότητα πληροφοριών για τη λήψη αποφάσεων.

Το δικαστήριο αποφάσισε ότι η κατοικία της εταιρείας δεν μπορεί να αποδειχθεί με απλοϊκούς όρους όπως στην Wood v. Holden και διερεύνησε εξονυχιστικά  πού η εταιρεία διεξήγαγε την πραγματική της δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμβάσεων και τη λήψη συμβουλών της.

Σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου, μια εταιρεία θα πρέπει να είναι κάτοικος στον τόπο που είχε κάνει όλες τις πραγματικές δραστηριότητές της, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη των συμβάσεων και εκεί που λαμβάνει τις συμβουλές της.

Σε αυτήν την υπόθεση, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο τόπος της διεύθυνσης και ελέγχου ήταν εντός του Ηνωμένου Βασιλείου, εκεί διεξαγόταν η αποτελεσματική διεύθυνση της εταιρείας μέσω του διευθυντή της που ήταν κάτοικος Αγγλίας και όχι στην Ολλανδία που ήταν εγγεγραμμένη η εταιρεία,  γεγονός που έκανε την εταιρεία φορολογικό  κάτοικο στο Ηνωμένο Βασίλειο και μπορούσε να επιβληθεί φορολογία στο Ηνωμένο Βασίλειο παρόλο που εταιρεία ήταν εγγεγραμμένη εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.

HMRC v Development Securities plc and others [2020] EWCA Civ 1705

Σε αυτήν την υπόθεση, το Εφετείο ακύρωσε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου και συμφώνησε με το κατώτερο δικαστήριο, ότι οι σχετικές θυγατρικές που είχαν ιδρυθεί στο Τζέρσεϋ μιας βρετανικής ιθύνουσας εταιρείας, ήταν φορολογικοί κάτοικοι του Ηνωμένου Βασιλείου λόγω του ότι ο κεντρικός έλεγχος και  διεύθυνση στην πραγματικότητα ήταν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Στην Wood v. Holden το 2006, κρίθηκε ότι η απλή επιρροή της απόφασης των διευθυντών από τρίτο μέρος (π.χ. ιθύνουσα εταιρεία ή τρίτος σύμβουλος) δεν οδηγεί απαραίτητα στο συμπέρασμα ότι η κεντρική διεύθυνση και ο έλεγχος αφαιρούνται από τους διευθυντές εταιρειών που βρίσκονταν εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.

Σε αυτήν την υπόθεση, κρίθηκε ότι η ιθύνουσα εταιρεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην ουσία λάμβανε τις αποφάσεις  για τη μη Βρετανική εταιρεία, δίνοντας οδηγίες για τη διεξαγωγή των συγκεκριμένων συναλλαγών, παρά το γεγονός ότι οι διευθυντές στο  Τζέρσεϋ εξέτασαν (ή ικανοποίησαν τους εαυτούς τους) για την νομιμότητα των σχετικών συναλλαγών, αλλά δεν έδωσαν καμία απόφαση για την ουσία των συναλλαγών. Αυτό οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η κεντρική διεύθυνση και έλεγχος διεξαγόταν από τη μητρική εταιρεία και επομένως στο Ηνωμένο Βασίλειο και όχι στο Τζέρσεϋ όπου ιδρύθηκε η θυγατρική.

Αυτό δείχνει ότι ενδέχεται να υπάρξει υψηλός πήχης στο μέλλον για να αποδειχθεί ότι η κεντρική διεύθυνση και έλεγχος ασκείται εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου σε περίπτωση που υπάρχει μητρική εταιρεία στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η απόφαση του εφετείου χρησιμεύει επίσης ως έγκαιρη υπενθύμιση ότι οι τοπικοί διευθυντές δεν μπορούν να παρέχουν μια καθαρά «διοικητική/γραμματειακή» υπηρεσία προς όφελος της μητρικής εταιρείας, αλλά κάθε διευθυντής φέρει γενικά όλα τα καθήκοντα και τις ευθύνες ενός διευθυντή και ως εκ τούτου πρέπει να διασφαλίζει ότι έχει επαρκείς γνώσεις και κατανόηση της επιχείρησης της εταιρείας και να αποφασίζει μεμονωμένα για όλα τα θέματα της εταιρείας.

Συμπερασματικά, οι διευθυντές πρέπει πάντα να συναντώνται πραγματικά στην Κύπρο, να σκέφτονται και να αποφασίζουν για όλα τα θεμελιώδη ζητήματα και αποφάσεις πολιτικής της εταιρείας σχετικά με το συμφέρον της, χρησιμοποιώντας τη δική τους εμπειρία, γνώση και κρίση. Πρέπει να ενημερώνονται για τις δραστηριότητες της εταιρείας και αυτές οι πληροφορίες πρέπει να καταγράφονται και διατηρούν τα κατάλληλα πρακτικά που δείχνουν ότι τηρούνται οι εταιρικές διατυπώσεις.

Δεν πρέπει ποτέ να ενεργούν σύμφωνα με τις οδηγίες τρίτων, όποιοι κι αν είναι αυτοί, απλώς σφραγίζοντας τις αποφάσεις που τους αποστέλλονται.

 

Ε. Διεθνείς Συνθήκες προς αποφυγή διπλής φορολογίας - Ο αντίκτυπός τους στο ζήτημα της κατοικίας των Κυπριακών Εταιρειών.

Η Κύπρος έχει υπογράψει σημαντικό αριθμό Συνθηκών Διπλής Φορολογίας που ρυθμίζουν τη φορολογία για διάφορα θέματα μεταξύ των συμβαλλομένων κρατών.

Προκειμένου μια εταιρεία να επωφεληθεί από τις διατάξεις των Συνθηκών Διπλής Φορολογίας, πρέπει να είναι κάτοικος ενός από τα δύο συμβαλλόμενα κράτη. Στην περίπτωσή μας, η Κυπριακή εταιρεία, πρέπει να είναι κάτοικος Κύπρου για φορολογικούς σκοπούς.

Ο ορισμός για το τι σημαίνει «κάτοικος ενός Συμβαλλόμενου Κράτους», δίνεται στο υπόδειγμα συνθήκης, άρθρο 4.1 του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.) (Organisation for Economic Co-operation and Development - OECD, υπόδειγμα συνθήκης, που προβλέπει τα ακόλουθα:

ΚΑΤΟΙΚΟΣ

Για τους σκοπούς της παρούσας σύμβασης, ο όρος «Κάτοικος ενός Συμβαλλόμενου Κράτους» σημαίνει κάθε πρόσωπο που σύμφωνα με τους νόμους αυτού του Κράτους, υπόκειται σε φόρο λόγω της διαμονής του (domicile), της κατοικίας του, του τόπου διοίκησής του ή οποιουδήποτε άλλου κριτηρίου παρόμοιας φύσης και περιλαμβάνει επίσης εκείνο το Κράτος και οποιαδήποτε πολιτική υποδιαίρεση ή τοπική αρχή αυτού. Αυτός ο όρος, ωστόσο, δεν περιλαμβάνει κανένα πρόσωπο που υπόκειται σε φόρο σε αυτό το Κράτος μόνο για εισόδημα από πηγές σε αυτό το Κράτος ή κεφάλαιο που βρίσκεται εκεί.

Σύμφωνα με σχόλιο στο πρότυπο της Φορολογικής Σύμβασης του Ο.Ο.Σ.Α:

«Ο τόπος αποτελεσματικής διεύθυνσης (effective management), είναι ο τόπος όπου λαμβάνονται ουσιαστικά οι βασικές διευθυντικές  και εμπορικές αποφάσεις που είναι απαραίτητες για τη διεξαγωγή της δραστηριότητας της οντότητας. Για τον προσδιορισμό της φορολογικής κατοικίας μιας εταιρείας, οι φορολογικές αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη διάφορους παράγοντες, μεταξύ άλλων όπου ο διευθύνων σύμβουλος και άλλα ανώτερα στελέχη ασκούν συνήθως τις δραστηριότητές τους και όπου η ανώτερη καθημερινή διεύθυνση του ατόμου διεξάγεται».

Τόπος αποτελεσματικής διεύθυνσης σύμφωνα με το σχετικό άρθρο στις Συνθήκες αποφυγής διπλής φορολογίας. Tie – breaker άρθρο

Το άρθρο 4.3 του Ο.Ο.Σ.Α πρότυπο συνθήκης, προβλέπει τα ακόλουθα:

Όταν, λόγω των διατάξεων της παραγράφου 4.1, που προαναφέρθηκε, πρόσωπο άλλο από ένα φυσικό πρόσωπο, είναι κάτοικος και των δύο Συμβαλλομένων Κρατών, τότε θεωρείται ότι είναι κάτοικος μόνο του Κράτους στο οποίο βρίσκεται ο τόπος της αποτελεσματικής  διεύθυνσης (effective management).

Η παραπάνω κρίσιμη διάταξη, γνωστή ως το άρθρο “tie – breaker” άρθρο που παρέχει τη λύση σε ένα πιθανό πρόβλημα διπλής κατοικίας, περιλαμβάνεται σχεδόν σε όλες τις συνθήκες που έχει υπογράψει η Κύπρος, μεταξύ άλλων με, τη Σιγκαπούρη, τον Μαυρίκιο, το Βέλγιο, τη Ρωσία, τη Νότια Αφρική, Συρία, Ινδία, Μάλτα, Πολωνία, Αυστρία, Γιουγκοσλαβία, Κουβέιτ, Σουηδία, Γαλλία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία, Δανία, Ιταλία, Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, Λίβανος και Ηνωμένο Βασίλειο.

Ορισμοί των όρων στις Συνθήκες διπλής φορολογίας

Δεν υπάρχει προσδιορισμός των όρων, τόπος διοίκησης, αποτελεσματική διεύθυνση, κεντρικά γραφεία, εγγεγραμμένο γραφείο, τόπος εγγραφής, διεύθυνση, τόπος σύστασης ή άλλα παρόμοια κριτήρια / όροι που χρησιμοποιούνται στις Συνθήκες Διπλής Φορολογίας.

Εφαρμογή των τοπικών νόμων ως προς την κατοικία

Η έλλειψη οποιουδήποτε ορισμού των παραπάνω όρων που χρησιμοποιούνται για όλα τα νομικά όργανα στις Συνθήκες Διπλής Φορολογίας, οδηγεί στην εξέταση του Κυπριακού νόμου προκειμένου να αποδειχθεί η κατοικία μιας Κυπριακής εταιρείας, βάσει αυτού του νόμου, για φορολογικούς σκοπούς και κατά συνέπεια για σκοπούς της Συνθήκης.

Στην πραγματικότητα, οι Συνθήκες επισημαίνουν τους τοπικούς νόμους των συμβαλλομένων κρατών, προκειμένου να προσδιοριστεί, υπό ποιες προϋποθέσεις μια εταιρεία που είναι εγγεγραμμένη στη δικαιοδοσία τους, ή δεν έχει εγγραφεί εκεί, θα θεωρείται ως φορολογικός κάτοικος τους. Οι διατάξεις της τοπικής φορολογικής νομοθεσίας θα πρέπει να εξεταστούν για να θεωρηθεί μια εταιρεία ως φορολογικός κάτοικος σύμφωνα με τις διατάξεις των Συνθηκών περί διπλής φορολογίας.

Εξετάζοντας εάν μια Κυπριακή εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος της Κύπρου και συνεπώς επωφελήθηκε από τις διατάξεις των Συνθηκών Διπλής Φορολογίας, ισχύει η ανάλυση που δόθηκε στα προηγούμενα κεφάλαια αυτού του άρθρου σχετικά με τη αρχή διεύθυνσης και ελέγχου.

Διπλή κατοικία

Μπορεί να υπάρχει μια κατάσταση όπου μια εταιρεία είναι κάτοικος περισσότερων από μίας χωρών. Αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν η διεύθυνση και ο έλεγχος των υποθέσεων της εταιρείας δεν επικεντρώνεται σε μία χώρα, αλλά διαιρείται ή κατανέμεται σε μία, δύο ή περισσότερες χώρες.

Τέτοιες καταστάσεις ενδέχεται να εμφανιστούν όταν οι διευθυντές της εταιρείας, που αποτελούν το υψηλότερο επίπεδο διοίκησης της εταιρείας, διαμένουν σε διάφορες χώρες και εκτελούν τα διαχειριστικά τους καθήκοντα από τον τόπο κατοικίας τους και όχι από την Κύπρο.

Επίσης, τέτοιες καταστάσεις μπορεί να εμφανιστούν όταν οι σύμβουλοι ή οι μέτοχοι της εταιρείας διαμένουν σε διαφορετικές χώρες από τις οποίες συνεδριάζει το διοικητικό συμβούλιο και από τον τόπο κατοικίας τους κατευθύνουν τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου.

Εάν υπάρχουν τέτοιες πραγματικές καταστάσεις, τότε ο ισχυρισμός και η δυνατότητα διπλής κατοικίας μιας εταιρείας μπορεί να προβληθεί από τις φορολογικές αρχές με δραστικές φορολογικές συνέπειες. Γι’ αυτόν τον λόγο είμαστε της άποψης ότι εάν απαιτείται η εταιρεία να είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, πρέπει να αποφευχθεί ο διορισμός διευθυντών με αποτελεσματική διεύθυνση, να διαμένουν εκτός Κύπρου, καθώς ενδέχεται να προκύψουν ζητήματα διπλής κατοικίας.

Οι παραπάνω δυνατότητες ως προς τη διπλή κατοικία μιας εταιρείας έχουν συζητηθεί και εγκριθεί σε πολλές δικαστικές υποθέσεις και ιδίως, στις ακόλουθες:

Swedish Central Rly Co Ltd v. Thomson [1925] 9 TC 342,

Union Corp Ltd v. IRC [1952] 34 TC 207,

Koitaki Para Rubber Estates Ltd v. Federal Comr of Taxation [1940] 64 CLR 15,

R v Holdon, High Court 18.4.2005.

Οι παραπάνω αυθεντίες αποσαφηνίζουν και επιβεβαιώνουν ότι εκεί όπου υπάρχει κατακερματισμός της κεντρικής διεύθυνσης και ελέγχου της επιχείρησης της εταιρείας, που ασκείται από δύο ή περισσότερες χώρες, μπορεί να υπάρξει διπλή κατοικία για την εταιρεία με περαιτέρω φορολογικά θέματα.

Ισχυρισμός περί διπλής κατοικίας από χώρα συνθήκης

Εάν υπάρχει διπλή κατοικία ή εάν ένας τέτοιος ισχυρισμός προβάλλεται από οποιαδήποτε από τα κράτη μέλη στην Συνθήκη, π.χ. ότι μια Κυπριακή εταιρεία είναι επίσης κάτοικος στο άλλο κράτος το οποίο απαιτεί να την φορολογήσει, τότε η λύση παρέχεται από το άρθρο “tie – breaker” των Συνθηκών Διπλής Φορολογίας, άρθρο 4.3 που συζητήθηκε παραπάνω.

Σύμφωνα με το άρθρο 4.3, εάν υπάρχει διπλή κατοικία, η εταιρεία θεωρείται ότι είναι κάτοικος εκεί όπου ασκείται η αποτελεσματική της διεύθυνση, (effective management).

Η απάντηση στην ερώτηση, που ασκείται η αποτελεσματική διεύθυνση, προσδιορίζει τη φορολογική κατοικία της εταιρείας και στην ουσία τη χώρα φορολόγησης.

Όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή της αρχής διεύθυνσης και ελέγχου και τις συνθήκες εφαρμογής της, η ανάλυση που παρέχεται στα προηγούμενα κεφάλαια αυτής της μελέτης, εφαρμόζεται ανάλογα.

Στην υπόθεση, Wensleydale's Settlement Trustees κατά IRC [1996] STC (SCD) 241, ένας Ειδικός Επίτροπος θεώρησε ότι ο τόπος της αποτελεσματικής διεύθυνσης είναι εκεί όπου γίνονται οι «πυροβολισμοί»,  υπονοώντας εκεί όπου γίνεται η ρεαλιστική θετική διεύθυνση. Στην πραγματικότητα, η ανάλυση της αρχής της διεύθυνσης και ελέγχου που παρέχεται παραπάνω ισχύει και για αυτό το ζήτημα.

Παράδειγμα

Ας υποθέσουμε ότι, οι Ρωσικές ή οι Βρετανικές φορολογικές αρχές ή οι φορολογικές αρχές οποιασδήποτε άλλης χώρας μέλους σε Συνθήκη, ισχυρίζονται ότι μια εταιρεία που είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, για θέματα διεύθυνσης, κατοικίας ή άλλα παρόμοια ζητήματα, είναι επίσης φορολογική κάτοικος της Ρωσίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου ή σε αυτήν την άλλη χώρα και όχι μόνο στην Κύπρο.

Λόγω αυτού του συμπεράσματος που είχαν φτάσει, οι εν λόγω τρίτες χώρες επιβάλλουν ή επιδιώκουν να επιβάλουν φορολογία στην εταιρεία φορολογικού κατοίκου Κύπρου για μια συγκεκριμένη επιχείρηση.

Σε περίπτωση τέτοιου προβλήματος, διπλής κατοικίας, (η Κύπρος ισχυρίζεται επίσης ότι η εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου που υπόκειται σε φορολογία στην Κύπρο), άρθρο 4.3 της Συνθήκης Διπλής Φορολογίας που έχει υπογραφεί μεταξύ Κύπρου και Ρωσίας και το σχετικό άρθρο της συνθήκης του Ηνωμένου Βασιλείου ή όπως ισχύει για τις άλλες χώρες της Συνθήκης, ισχύει και δίνει τη λύση.

Αυτό το δεσμευτικό άρθρο, ως διάταξη διεθνούς συνθήκης, υπερνικά οποιονδήποτε τοπικό νόμο και καθοδηγά  ότι η κατοικία της εταιρείας θεωρείται ότι υπάρχει εκεί όπου ασκείται η αποτελεσματική διεύθυνση της εταιρείας. Εάν η αποτελεσματική διεύθυνση ασκείται στην Κύπρο, δεν μπορεί να επιβληθεί φόρος στη Ρωσία ή στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στο άλλο συμβαλλόμενο κράτος βάσει της Συνθήκης περί διπλής φορολογίας.

Λόγω αυτής της διάταξης που παρέχει μια λύση, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε όσα ειπώθηκαν πιο πάνω για να εξακριβωθεί και να διασφαλιστεί ότι η διεύθυνση και ο έλεγχος των υποθέσεων της εταιρείας ασκείται στην Κύπρο.

Παρόμοια επιχειρήματα μπορούν να προβληθούν σε όλες τις άλλες περιπτώσεις στις οποίες έχουν υπογραφεί Συνθήκες Διπλής Φορολογίας που περιέχουν την πιο πάνω διάταξη.

Η προαναφερθείσα απόφαση Wood v. Holden χειρίζεται επίσης το ζήτημα του αποτελεσματικού ελέγχου διεύθυνσης, λόγω του γεγονότος ότι η σχετική διάταξη είναι στη Συνθήκη Διπλής Φορολογίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ολλανδίας και η υπόθεση αποφασίστηκε βάσει αυτής της αρχής. Αποφασίστηκε ότι η αποτελεσματική διεύθυνση βρίσκεται στην Ολλανδία και όχι στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ωστόσο, σε πιο πρόσφατες δικαστικές υποθέσεις, αποφασίστηκε ότι η αποτελεσματική διεύθυνση βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και όχι στο εξωτερικό όπου είχαν εγγραφεί οι εταιρείες και βρισκόταν το διοικητικό συμβούλιο.

Βλέπε:

HMRC v. Development Securities plc and others [2020] EWCA Civ 1705 και Laerstate BV v HMRC [2009] UKFTT 209 and Laerstate BV v HMRC [2009] UKFTT 209, που συζητήθηκαν πιο πάνω.

 

VI. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

Πρακτική Φορολογικών Αρχών  Κύπρου

Οι Κυπριακές φορολογικές αρχές δεν έχουν ακόμη εκδώσει οδηγίες πρακτικής ως προς το πώς θα αντιμετωπίσουν τη αρχή διεύθυνσης και ελέγχου και την ερμηνεία της.

Είναι σαφές ότι οι Κυπριακές φορολογικές αρχές δεν θα ενοχλήσουν με δική τους πρωτοβουλία μια Κυπριακή εταιρεία που αποφάσισε να εγγραφεί ως φορολογικός κάτοικος Κύπρου.

Μια τέτοια εταιρεία φορολογείται στην Κύπρο επί του παγκόσμιου εισοδήματός της και οι Κυπριακές φορολογικές αρχές δεν θα αντιταχθούν σε ένα τέτοιο αίτημα για προφανείς λόγους.

Ως πρόσφατη πρακτική, Οι Κυπριακές φορολογικές αρχές προκειμένου να αποδεχθούν μια εταιρεία ως φορολογικό κάτοικο της Κύπρου ζητούν από τους διευθυντές να δηλώσουν ότι ασκούν τη διεύθυνση και τον έλεγχο της εταιρείας στην Κύπρο.

Μόλις υπογραφεί και υποβληθεί αυτή η δήλωση στις Κυπριακές φορολογικές αρχές, τότε η εταιρεία γίνεται δεκτή και καταχωρείται ως φορολογικός κάτοικος της Κύπρου και υπόκειται στην Κυπριακή φορολογία. Σχετικό πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας εκδίδεται από τις φορολογικές αρχές, εάν ζητηθεί. Σε μια τέτοια περίπτωση, συμπληρώνεται ένα σχετικό ερωτηματολόγιο που επιβεβαιώνει ότι η διεύθυνση και ο έλεγχος ασκούνται στην / από την Κύπρο.

Κανένας άλλος όρος σε αυτό το πρώιμο στάδιο εγγραφής της εταιρείας δεν εξετάζεται ή απαιτείται από τις Κυπριακές φορολογικές αρχές προκειμένου να αποδεχθούν μια Κυπριακή εταιρεία ως φορολογικό κάτοικο της Κύπρου.

Πιθανή έρευνα από ξένες φορολογικές αρχές

Ωστόσο, τα προβλήματα φορολογικής κατοικίας δεν θα προκύψουν από την άποψη της Κύπρου για τις φορολογικές εταιρείες. Οι Κυπριακές φορολογικές αρχές δεν θα αμφισβητήσουν με δική τους πρωτοβουλία το καθεστώς της εταιρείας που είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου.

Ωστόσο, μια ξένη χώρα, για λόγους εσωτερικού δικαίου, μπορεί να ισχυριστεί ότι μια εταιρεία φορολογούμενη που είναι κάτοικος της Κύπρου είναι φορολογικός κάτοικος και στη δικαιοδοσία της και μπορεί να απαιτήσει να επιβάλει φορολογία σε αυτήν ή στον πραγματικό μέτοχό της.

Σε μια τέτοια περίπτωση, προκειμένου να αποφευχθούν και να είναι σε θέση να υπερασπιστούν έναν τέτοιο ισχυρισμό, πρέπει να πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις σχετικά με τη διεύθυνση και τον έλεγχο και το θετικό πραγματικό περιβάλλον που καθορίζει τον κεντρικό ρόλο της Κύπρου.

Σε περίπτωση που υπάρχει Συνθήκη Διπλής Φορολογίας μεταξύ Κύπρου και άλλου Κράτους, ο πραγματικός κανόνας διεύθυνσης, η διάταξη “tie-breaker” θα πρέπει να επικληθεί για να δώσει τη λύση.

Διερεύνηση κατοικίας από τις Κυπριακές φορολογικές αρχές

Πιστεύεται επίσης ότι εάν οι Κυπριακές φορολογικές αρχές, θα χρειαστεί να ελέγξουν την κατοικία μιας εταιρείας, θα ακολουθήσουν τις αρχές που εφαρμόζει το Ηνωμένο Βασίλειο όπου λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα βήματα:

Α. Αρχικά θα προσπαθήσουν να εξακριβώσουν εάν οι διευθυντές της εταιρείας ασκούν στην πραγματικότητα κεντρική διεύθυνση και έλεγχο. Σκέφτονται και αποφασίζουν την πολιτική και τα θεμελιώδη ζητήματα της εταιρείας; Ενεργούν με δική τους πρωτοβουλία και διακριτική ευχέρεια ή απλώς ακολουθούν τις οδηγίες τρίτων;

Β. Εάν στην πραγματικότητα ασκούν διεύθυνση και έλεγχο, θα προσπαθήσουν να καθορίσουν πού οι διευθυντές ασκούν αυτήν την κεντρική διεύθυνση και έλεγχο. Είναι στην Κύπρο ή όχι; Εάν είναι στην Κύπρο, τότε η Εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος της Κύπρου.

Γ. Σε περιπτώσεις όπου οι διευθυντές δεν ασκούν κεντρική διεύθυνση και έλεγχο της εταιρείας στην Κύπρο, οι Κυπριακές φορολογικές αρχές θα εξετάσουν τότε να διαπιστώσουν που και από ποιον ασκείται.

Τέτοια περιστατικά, όπου οι Κυπριακές φορολογικές αρχές θα αρχίσουν να εξετάζουν τη φορολογική κατοικία των εταιρειών, θα σχετίζεται κυρίως με εταιρείες που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου, όπως οι BVI, Nevis, αλλοδαπές εταιρείες, όπου θα έχουν πληροφορίες ότι τέτοιες εταιρείες διευθύνονται και ελέγχονται από την Κύπρο για να τους επιβάλουν φορολογία, εφαρμόζοντας την αρχή της διεύθυνσης και ελέγχου.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι Κυπριακές φορολογικές αρχές ή άλλες φορολογικές αρχές του εξωτερικού, αναμένεται να ακολουθήσουν τα παραπάνω βήματα προκειμένου να προσδιορίσουν τον τόπο της αποτελεσματικής διεύθυνσης και ελέγχου τέτοιων εταιρειών, και εάν βρεθεί ότι βρίσκονται εντός της επικράτειάς τους, η τοπική φορολογική νομοθεσία θα εφαρμοστεί.


VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ - ΤΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Κυπριακές ή ξένες εταιρείες οπουδήποτε είναι εγγεγραμμένες, θα θεωρούνται φορολογικοί κάτοικοι της Κύπρου εάν:

  • Η διεύθυνση και ο έλεγχός τους ασκείται στην Κύπρο.
  • Η διεύθυνση και ο έλεγχος ασκούνται στην Κύπρο, εάν το διοικητικό συμβούλιο κατοικεί ή τουλάχιστον η πλειοψηφία κατοικεί στην Κύπρο και πραγματικά πραγματοποιεί συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου στην Κύπρο έχοντας κατά νου όλες τις θετικές περιστάσεις που εξηγούνται παραπάνω.
  • Οι διευθυντές, στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου, δίνουν πραγματική προσοχή στις υποθέσεις και τις δραστηριότητες της εταιρείας και αποφασίζουν για θέματα πολιτικής, διαρθρωτικά και κύρια θέματα της επιχείρησης χωρίς απλώς να ακολουθούν τις οδηγίες των ιδιοκτητών ή των συμβούλων τους. Οι διευθυντές πρέπει να εφαρμόσουν το μυαλό τους, να σκέφτονται και να αποφασίζουν αυτόνομα για όλα τα θέματα της εταιρείας και προς το συμφέρον της.
  • Οποιεσδήποτε οδηγίες και αποφάσεις σχετικά με την επιχείρηση, τα θέματα διεύθυνσης της εταιρείας, πρέπει να δημιουργούνται και να δίνονται αποκλειστικά από το διοικητικό συμβούλιο.
  • Θέματα διπλής κατοικίας ενδέχεται να εγείρονται σε περίπτωση κατακερματισμού της εξουσίας, δηλαδή, η διεύθυνση και ο έλεγχος της επιχείρησης της εταιρείας ασκείται από τους διευθυντές / μετόχους / συμβούλους, σε διάφορες χώρες. Σε μια τέτοια περίπτωση, εάν υπάρχει Συνθήκη Διπλής Φορολογίας, ισχύει το“tie-breaker”  άρθρο του αποτελεσματικού κανόνα διεύθυνσης που προσδιορίζει την κατοικία της εταιρείας. Εάν δεν υπάρχει καμία Συνθήκη Διπλής Φορολογίας, θα εφαρμοστούν οι τοπικοί νόμοι και θα δώσουν τη λύση.


ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ - DISCLAIMER

Αυτή η έκδοση έχει προετοιμαστεί ως γενικός οδηγός και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς. Δεν είναι υποκατάστατο επαγγελματικής συμβουλής. Δεν πρέπει να βασίζεστε σε αυτή χωρίς να λάβετε ανεξάρτητη επαγγελματική συμβουλή βάση των συγκεκριμένων γεγονότων της δικής σας υπόθεσης. Καμία ευθύνη δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από τους συγγραφείς ή τους εκδότες για οποιαδήποτε απώλεια προκληθεί ή ενεργώντας βάση αυτής της δημοσίευσης.

 

Φεβρουάριος 2021

 

Συντάκτης

Χρήστος Π. Κινάνης
Δικηγόρος - Διαχειριστής Συνεργάτης
Christos.Kinanis@kinanis.com 

 

OUR FIRM

We are a Law Firm with offices in Cyprus and Malta and a representative office in Shanghai China comprising of more than 50 lawyers, accountants and other professionals who advise, international and local clients.

The Firm has been offering legal and consulting services since 1983 evolving from a traditional law firm to an innovative cutting-edge multidisciplinary law firm combining exceptional expertise in law, tax, vat and accounting.

From its establishment the Firm’s focus has been heavily business oriented and always abreast with the latest global developments and innovations. Drawing from our pool of experienced professionals we provide our clients’ businesses full legal and accounting support on an everyday basis as well as customized solutions in today’s global financial and legal challenges.

We consider ourselves as ‘traditional pioneers’ and our motto is to foresee and anticipate any issues that may potentially impact our clients’ business and to offer effective advice and solutions proactively.

 

Kinanis LLC
Lawyers’ Limited Company
12 Egypt Street, 1097, Nicosia
P.O. Box 22303, 1520 Nicosia, Cyprus
Tel: + 357 22 55 88 88 – Fax: + 357 22 66 25 00
E-mail: KinanisLLC@kinanis.com – Web site: www.kinanis.com 

 

Kinanis
Civil Partnership, Law Firm
Kinanis Fiduciaries Limited
Suite 20, The Penthouse, 4th Floor, Ewropa Business Centre,
Dun Karm Street, Birkirkara, BKR 9034, Malta
Tel: + 356 27 54 00 24, Fax: + 356 27 54 00 25
E-mail: malta@kinanis.com - Website: www.kinanis.com 


Kinanis (China) Limited
China Representative Office
Unit 661, 6/F CIROS PLAZA,
388 Nanjing West Road, Huangpu District,
Shanghai City, 200003, China
Tel: + 86 18 410 072 690
E-mail: china@kinanis.com - Website: www.kinanis.com